Sinds het ontstaan in 1953 is het bekende Eindhovense familiebedrijf VDL Groep uitgegroeid tot een internationale onderneming in diverse takken van industrie. Maar liefst 6.546 medewerkers verspreid over 14 landen werken aan de ontwikkeling, productie en verkoop van halffabrikaten, bussen en overige eindproducten. Oók  medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een gesprek met vader en zoon Van der Leegte over de recessie en het belang van maatschappelijk ondernemen.

President-directeur Wim van der Leegte:

"De Nederlandse industrie vangt rake klappen door de economische crisis. Voor ons is het begonnen in januari 2008 toen de semiconductor branche instortte. Het werd extra zwaar in het vierde kwartaal toen het ook slechter ging met de automotive sector. Ik denk dat het ongelijke speelveld in West-Europa meetelt. Onze strategie is om zoveel mogelijk in Nederland en Vlaams-België te blijven produceren, maar dat wordt ons wel moeilijk gemaakt. Als je kijkt naar de kredietverzekering trekt de Nederlandse staat 1,5 miljard uit om de limieten te verdubbelen, maar wel tegen een tarief van 1,5 procent premie. De Duitse staat stelt daarentegen 115  miljard euro ter beschikking. Een schril contrast."

Maatregelen

Wim: "We zijn op het moment heel voorzichtig. We schorten bijvoorbeeld investeringen in gebouwen op, we kijken kritisch naar onderhoud en vervanging van machines en we proberen zo min mogelijk werk uit te  besteden. Ook kleinschaligere activiteiten als sponsoring en bijvoorbeeld de VDL Golfdag worden uitgesteld." Volgens adjunct-directeur en zoon Pieter van der Leegte biedt de economische crisis echter ook kansen. "We bereiden ons voor op betere tijden. Ons inkoopsysteem is bijvoorbeeld van een decentraal naar een gecoördineerd systeem gegaan. Nu is er meer tijd om leveranciers te selecteren en alles goed op te zetten.

Ook steken we meer energie in het opleiden van werknemers zodat, als het straks weer beter gaat, we de vraag aankunnen op het niveau dat we gewend zijn."

Werkgelegenheid

Wim: "Mensen ontslaan is het laatste wat je wilt. Om onze vaste medewerkers te kunnen houden nemen we niemand meer aan en verminderen we het aantal uitzendkrachten en contractmedewerkers."

Pieter: "We hadden wereldwijd zo'n 1.500 uitzendkrachten en contractmedewerkers, we hebben van 725 medewerkers afscheid moeten nemen. Maar als er een grote order komt dan kunnen we ineens niemand missen. We moeten dus flexibel omgaan met arbeidskrachten."

Wim: "Ook gaan we gebruikmaken van de deeltijd-ww, maar dat is geen ideale situatie. De overheid heeft naar mijn mening in eerste instantie een veel te laag bedrag uitgetrokken en daarbij moest elk bedrijf met de vakbonden afzonderlijk de voorwaarden uitonderhandelen. Dit is in geen enkel land zo geregeld. Dat kost veel te veel tijd."

Medewerkers met een beperking
Pieter: "Wij blijven echter werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo werken er bij onze Nederlandse vestigingen ruim 100 mensen met een beperking. Zowel in de productie als op kantoor. Omdat wij de kennis en tijd niet hebben om deze mensen de juiste begeleiding te geven, worden we daarbij ondersteund door organisaties als de Atlant Groep. Aan dergelijke organisaties besteden we ook werk uit. Dat loopt prima."

Wim: "Kracht door samenwerking is ons motto en onze samenwerkingsverbanden met deze re-integratiebedrijven en sociale werkvoorzieningen zijn daar een perfect voorbeeld van. Zo zijn er sinds juni bij VDL Parree in Sevenum via de Atlant Groep medewerkers aan de slag die een halffabrikaat assembleren voor de Maxi-Cosi Family Fix van - mede Atlant Partnership Partner - Dorel."

Onbekend maakt onbemind
Pieter: "Ik merk dat er bij veel bedrijven toch nog heel wat onwetendheid bestaat over het inzetten van mensen met een arbeidsbeperking. Ze zijn van mening dat het te veel tijd kost, maar dat is met de kennis en begeleiding van organisaties als de Atlant Groep prima te ondervangen. Ook zijn er bedrijven die juist in crisistijd afscheid nemen van deze groep mensen. Ik vind dat geen goed plan. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn vaak erg gemotiveerd, goed op te leiden en goedkoper. Daar is nu juist behoefte aan."

Economische bijdrage
Wim: "Er zijn in Nederland 100.000 mensen met een mentale of fysieke beperking. Die moet je niet thuis laten zitten. Zij leveren een grotere bijdrage aan de Nederlandse economie als ze werken. Bij VDL laten we al jaren zien dat mensen met een arbeidsbeperking een belangrijke bijdrage leveren."

Sociale overwegingen
Wim: "Naast de economische bijdrage, worden ze zelfverzekerder en onafhankelijker. Zo stond er jaren geleden elke dag een jongen bij de poort bij ons busbedrijf BOVA. Toen iemand vroeg wat hij daar toch altijd deed, vertelde hij dat hij het zo'n mooi bedrijf vond. Medewerkers namen hem mee naar binnen voor een rondleiding en nu werkt hij er alweer elf jaar. Hij rijdt met een karretje rond om producten van het magazijn naar de lijn
te brengen. Als hij vakantie heeft loopt hij nog in zijn werkoveral, zo gelukkig is hij met zijn baan. Dat is toch fantastisch? We kunnen heel veel werk uitbesteden aan bijvoorbeeld Azië of Oost-Europa, dat is altijd nog de goedkoopste oplossing, maar we zijn betrokken bij ons land. Hier zijn we begonnen en hier willen we blijven."

Aandacht voor vakmensen
Wim: "Ik vind ook dat we in Nederland aandacht moeten vragen voor mensen met een vakopleiding. Niet alleen voor de maakindustrie, maar ook voor de betrokken medewerkers. Er wordt vaak geroepen dat we een kenniseconomie moeten worden, maar wat betekent dat voor mensen die liever met hun handen werken of niet anders kunnen? Dit zijn wel de mensen die de maakindustrie nodig heeft in Nederland. En Nederland heeft de maakindustrie nodig. Maar liefst zeventig procent van de export komt uit de industrie."

‘Er wordt vaak geroepen dat we een kenniseconomie moeten worden, maar wat betekent dat voor mensen die liever met hun handen werken of niet anders kunnen? Dit zijn wel de mensen die de maakindustrie nodig heeft in Nederland.'